Protesta qytetare kundër qeverisë ka vijuar për të 24-ën ditë radhazi në Tiranë. Pas grumbullimit dhe fjalimeve përpara Kryeministrisë, pjesëmarrësit marshuan nëpër rrugët kryesore të kryeqytetit, duke përsëritur kërkesat e tyre për ndryshime politike dhe hetimin e rasteve të dyshuara të korrupsionit.
Gjatë marshimit u dëgjuan thirrjet “Rama jep dorëheqjen” dhe “Rama në burg, Berisha në burg”. Përmes këtyre parullave, një pjesë e protestuesve shprehu kundërshtimin jo vetëm ndaj qeverisë aktuale, por edhe ndaj figurave që kanë dominuar politikën shqiptare gjatë dekadave të fundit.
Pankarta për mbrojtjen e vendit dhe ndryshimin politik
Marshimi u shoqërua nga flamuj kombëtarë dhe pankarta me mesazhet “Atdheu nuk është në shitje” dhe “Shqipëri e Re”. Këto slogane lidhen me kundërshtimin ndaj projekteve të mëdha turistike në zona të ndjeshme, por edhe me kërkesat më të gjera për ndryshimin e sistemit politik.
Protesta nisi si reagim ndaj projekteve të planifikuara në zonën e Zvërnecit dhe të lagunës së Nartës, ndërsa më pas u zgjerua me kërkesa për dorëheqjen e qeverisë, mbrojtjen e pronës dhe forcimin e luftës kundër korrupsionit.
Organizatorët e kanë paraqitur lëvizjen si qytetare dhe të pavarur nga partitë politike. Thirrja kundër Ramës dhe Berishës njëkohësisht synon të tregojë distancimin nga dy drejtuesit kryesorë të Partisë Socialiste dhe Partisë Demokratike.
Protestuesit kërkojnë hetime nga SPAK
Një nga kërkesat e përsëritura gjatë tubimit ishte që Struktura e Posaçme kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar të hetojë pretendimet për korrupsion, abuzim me pronat dhe favorizim të interesave private.
Protestuesit kërkuan që çdo person për të cilin ekzistojnë dyshime të arsyeshme të përballet me drejtësinë, pavarësisht funksionit ose përkatësisë politike. Ata i drejtuan thirrje SPAK-ut që të veprojë në mënyrë të pavarur dhe të shqyrtojë çështjet që kanë nxitur pakënaqësinë qytetare.
Kërkesat për arrestim të artikuluara në protestë janë deklarata politike dhe nuk përbëjnë vendime ligjore. Përgjegjësia penale mund të përcaktohet vetëm nga organet e drejtësisë, pas hetimit dhe një procesi të rregullt gjyqësor.
Pse SPAK është në qendër të vëmendjes?
SPAK është institucioni i ngarkuar me hetimin e korrupsionit të nivelit të lartë dhe krimit të organizuar. Gjatë viteve të fundit, struktura ka zhvilluar hetime ndaj zyrtarëve dhe ish-zyrtarëve të rangjeve të ndryshme, duke u kthyer në një nga institucionet më të ndjekura nga publiku.
Pritshmëritë ndaj saj janë të larta, veçanërisht kur ngrihen pretendime që lidhen me kontrata publike, prona, investime strategjike dhe vendimmarrje qeveritare. Megjithatë, institucioni duhet të veprojë mbi bazën e provave dhe kompetencave ligjore, jo të presionit politik apo publik.
Një protestë kundër klasës tradicionale politike
Thirrja “Rama në burg, Berisha në burg” është përdorur gjatë disa ditëve të tubimit. Ajo pasqyron pakënaqësinë e një pjese të protestuesve ndaj asaj që e konsiderojnë një sistem politik të kontrolluar prej vitesh nga të njëjtat figura.
Përfshirja e emrit të Berishës në parulla e dallon këtë protestë nga tubimet tradicionale të opozitës, ku kritikat zakonisht drejtohen vetëm ndaj qeverisë. Megjithatë, në protestë janë parë edhe simpatizantë të forcave opozitare, gjë që ka nxitur debate rreth përbërjes së saj.
Prania e qytetarëve me bindje të ndryshme nuk e përcakton automatikisht karakterin e të gjithë lëvizjes. Vlerësimi duhet të bazohet te kërkesat zyrtare, organizimi dhe mënyra se si zhvillohen tubimet.
Qeveria përjashton dorëheqjen
Kryeministri Edi Rama ka bërë të qartë se nuk synon të japë dorëheqjen. Ai argumenton se qeveria ka një mandat të dhënë nga zgjedhësit dhe se duhet të vazhdojë programin e saj, veçanërisht procesin e integrimit të Shqipërisë në Bashkimin Europian.
Ky qëndrim bie ndesh me kërkesën kryesore të protestuesve. Deri tani nuk është njoftuar një proces formal negociatash mes qeverisë dhe përfaqësuesve të tubimit.
Përfundim
Në ditën e 24-t, protesta vijoi me marshim, pankarta dhe thirrje për dorëheqjen e Ramës, përgjegjësi politike dhe hetime nga SPAK. Përfshirja e emrave të drejtuesve të mazhorancës dhe opozitës tregoi se pakënaqësia e shprehur shkon përtej një përplasjeje të zakonshme partiake.
Ndërsa tubimet vazhdojnë, ruajtja e karakterit paqësor, paraqitja e provave për çdo akuzë dhe respektimi i pavarësisë së drejtësisë mbeten thelbësore për një proces demokratik dhe të besueshëm.