Protesta kundër qeverisë në Tiranë ka vijuar për të 24-ën ditë radhazi. Pas përfundimit të fjalimeve përpara Kryeministrisë, pjesëmarrësit nisën marshimin e mbrëmjes nëpër disa nga rrugët kryesore të kryeqytetit, duke u ndalur edhe pranë godinës së Parlamentit.
Gjatë lëvizjes u dëgjuan thirrje për dorëheqjen e kryeministrit Edi Rama dhe për ndryshime në mënyrën e qeverisjes së vendit. Protestuesit përsëritën se kërkesat e tyre nuk janë plotësuar dhe se tubimet do të vazhdojnë.
Fjalime për rreth dy orë para Kryeministrisë
Qytetarët u mblodhën fillimisht në sheshin “Skënderbej” dhe më pas marshuan përgjatë bulevardit “Dëshmorët e Kombit” drejt Kryeministrisë.
Për rreth dy orë, pjesëmarrës të ndryshëm mbajtën fjalime nga podiumi. Ata ngritën shqetësime për qeverisjen, korrupsionin, administratën publike, pronësinë dhe projektet e mëdha të zhvillimit në zona me rëndësi natyrore.
Në përfundim të fjalimeve, organizatorët njoftuan vijimin e marshimit nëpër kryeqytet. Protestuesit mbanin pankarta dhe përsërisnin thirrjet “Rama jep dorëheqjen”, “Shqipëri e re” dhe “Poshtë diktatura”.
Protestuesit ndalojnë para Parlamentit
Një nga ndalesat e marshimit ishte godina e Parlamentit. Përpara saj, një pjesë e protestuesve përdorën shprehjet “Parlamenti i krimit” dhe “Ju erdhi fundi”, përmes të cilave shprehën kundërshtimin e tyre ndaj shumicës qeverisëse.
Këto janë parulla politike të protestuesve dhe nuk përbëjnë vlerësime të provuara ligjërisht për institucionin ose anëtarët e tij. Gjuha e përdorur në një tubim duhet të raportohet brenda kontekstit, pa u paraqitur si fakt.
Qëndrimi pranë Parlamentit synoi ta zgjeronte presionin politik përtej Kryeministrisë dhe t’ua drejtonte kërkesat edhe deputetëve. Gjatë ditëve të mëparshme, marshuesit u kanë kërkuar ligjvënësve të reagojnë ndaj situatës dhe, në disa raste, të dorëzojnë mandatet.
Publikohen kërkesat kryesore të protestës
Në ditën e 24-t, nga podiumi u paraqitën edhe disa prej kërkesave që organizatorët thonë se përfaqësojnë lëvizjen. Mes tyre ishte dorëheqja e kryeministrit dhe qeverisë, e cilësuar nga folësit si e panegociueshme.
Protestuesit kërkuan gjithashtu krijimin e një qeverie teknike tranzitore, ndryshime kushtetuese dhe ndërhyrje në Kodin Zgjedhor. Një tjetër kërkesë lidhej me rishikimin e mënyrës së financimit të partive politike.
Këto propozime përfaqësojnë qëndrimin e organizatorëve. Çdo ndryshim i tillë do të kërkonte procedura parlamentare, marrëveshje politike dhe, për çështje të caktuara kushtetuese, shumicën e nevojshme ligjore ose referendum.
Thirrje për pjesëmarrjen e diasporës më 4 korrik
Gjatë protestës u bë thirrje që shqiptarët që jetojnë jashtë vendit të mblidhen në Tiranë më 4 korrik. Diaspora ka qenë e pranishme edhe në ditët e mëparshme, veçanërisht gjatë tubimit të madh të zhvilluar më 20 qershor.
Organizatorët synojnë ta përdorin këtë datë për një mobilizim më të gjerë. Megjithatë, përmasat e pjesëmarrjes nuk mund të përcaktohen përpara zhvillimit të tubimit dhe duhen shmangur parashikimet e pakonfirmuara.
Qeveria përjashton dorëheqjen
Kryeministri Rama ka deklaruar se nuk do të japë dorëheqjen dhe se qeveria do ta vazhdojë mandatin e saj. Ai është mbështetur te shumica parlamentare prej 83 mandatesh dhe te angazhimi për avancimin e Shqipërisë drejt Bashkimit Europian.
Përfaqësuesit e Partisë Socialiste kanë thënë se respektojnë protestën dhe lirinë e shprehjes, por nuk i konsiderojnë zgjedhjet e parakohshme ose largimin e qeverisë si alternativa.
Ky qëndrim mbetet në kundërshtim të drejtpërdrejtë me kërkesën kryesore të protestuesve. Deri tani, nuk është bërë publik ndonjë mekanizëm formal dialogu mes qeverisë dhe përfaqësuesve të lëvizjes.
Rëndësia e protestës paqësore
Vazhdimi i tubimeve për 24 ditë tregon përpjekjen e organizatorëve për ta mbajtur presionin në vëmendjen e publikut. Njëkohësisht, kohëzgjatja e protestës e bën të rëndësishme ruajtjen e sigurisë dhe shmangien e gjuhës ose veprimeve që mund të nxisin përplasje.
Institucionet kanë detyrimin të garantojnë të drejtën e tubimit, ndërsa protestuesit duhet të respektojnë rendin publik, pronën dhe sigurinë e qytetarëve të tjerë.
Përfundim
Dita e 24-t e protestës u karakterizua nga fjalimet para Kryeministrisë, publikimi i kërkesave dhe marshimi drejt Parlamentit. Pjesëmarrësit përsëritën se dorëheqja e qeverisë mbetet kërkesa e tyre kryesore, ndërsa mazhoranca e ka përjashtuar këtë mundësi.
Në mungesë të dialogut formal, palët vazhdojnë të qëndrojnë në pozicione të kundërta. Zhvillimi paqësor i tubimeve dhe komunikimi i qartë mbeten thelbësore për trajtimin demokratik të situatës.