Kryeministri Edi Rama zhvilloi të hënën, më 22 qershor 2026, një vizitë zyrtare në Paris, me ftesë të presidentit francez Emmanuel Macron. Kreu i qeverisë shqiptare u prit në Pallatin Élysée, ku në program ishte parashikuar edhe një drekë pune mes dy udhëheqësve.
Vizita u zhvillua në kuadër të dialogut politik të nivelit të lartë mes Shqipërisë dhe Francës. Në qendër të bisedimeve ishin avancimi i Shqipërisë në procesin e anëtarësimit në Bashkimin Europian, forcimi i partneritetit strategjik dhe zgjerimi i bashkëpunimit në ekonomi, arsim e investime.
Takimi pason një seri kontaktesh të shpeshta mes Ramës dhe Macronit, përfshirë takimin zyrtar në Paris në prill 2024 dhe vizitat e presidentit francez në Shqipëri në tetor 2023 dhe maj 2025.
Integrimi i Shqipërisë në BE në qendër të takimit
Mbështetja e Francës konsiderohet e rëndësishme për rrugëtimin europian të Shqipërisë, pasi çdo hap vendimtar në procesin e zgjerimit kërkon dakordësinë e vendeve anëtare.
Qeveria shqiptare synon të mbyllë negociatat teknike deri në vitin 2027. Ky afat përbën një objektiv politik ambicioz, ndërsa realizimi i tij varet nga përmbushja e reformave, rezultatet në sundimin e ligjit dhe vlerësimi i institucioneve europiane.
Gjatë vizitës së tij në Tiranë në maj 2025, Macron deklaroi se Franca do të qëndronte pranë Shqipërisë për të ruajtur ritmin e agjendës së integrimit. Ai e paraqiti perspektivën e vitit 2027 jo vetëm si një synim, por si një mundësi reale, nëse reformat dhe procesi negociues ecin sipas planit.
Megjithatë, mbyllja e kapitujve negociues nuk nënkupton automatikisht anëtarësim të menjëhershëm. Pas përfundimit të negociatave nevojiten miratime të mëtejshme nga institucionet dhe shtetet e BE-së.
Investimet franceze dhe projektet dypalëshe
Një tjetër temë e rëndësishme ishte zgjerimi i pranisë ekonomike franceze në Shqipëri. Bashkëpunimi aktual përfshin energjinë, menaxhimin e ujit, turizmin e qëndrueshëm, inovacionin, arsimin dhe infrastrukturën.
Gjatë vizitës së Macronit në Tiranë më 17 maj 2025, palët shkëmbyen marrëveshje bashkëpunimi në sektorin energjetik. Një memorandum mirëkuptimi u nënshkrua gjithashtu mes Ministrisë shqiptare të Turizmit dhe Mjedisit dhe Agjencisë Franceze për Zhvillim për një projekt turizmi të qëndrueshëm në rajonin e Korçës.
Projekti synon të kombinojë zhvillimin ekonomik me ruajtjen e trashëgimisë natyrore dhe kulturore. Përfshirja e Agjencisë Franceze për Zhvillim lidhet edhe me projekte të tjera në Shqipëri, veçanërisht në furnizimin me ujë dhe energjinë e rinovueshme.
Liceu francez në Korçë
Në diskutime ishte edhe projekti për hapjen e një liceu francez në Korçë, qytet me lidhje historike të forta me kulturën dhe arsimin frankofon.
Ideja u ngrit nga komuniteti frankofon i Korçës dhe ka kaluar në fazën e përgatitjes konkrete. Studimi i fizibilitetit dhe faza fillestare përgatitore janë përfunduar, ndërsa projekti parashikon përdorimin e ndërtesës historike të ish-Liceut Francez dhe ndërtimin e një hapësire të re plotësuese.
Liceu pritet të forcojë bashkëpunimin arsimor mes dy vendeve dhe t’u ofrojë nxënësve programe të lidhura me sistemin francez të edukimit. Për Korçën, projekti ka edhe rëndësi simbolike, për shkak të rolit që institucioni i dikurshëm ka pasur në historinë e arsimit shqiptar.
Bashkëpunimi në inovacion dhe teknologji
Shqipëria dhe Franca kanë zgjeruar bashkëpunimin edhe në teknologji dhe inovacion. Plani i Veprimit Francë–Shqipëri për inovacionin synon të lidhë institucionet, universitetet, kompanitë dhe ekosistemet e sipërmarrjeve të reja.
Një prej projekteve më të dukshme është shkolla e programimit “42 Tirana”, pjesë e rrjetit arsimor francez “École 42”. Programi bazohet në mësim praktik dhe bashkëpunim mes studentëve, pa përdorur formatin tradicional të leksioneve.
Ky bashkëpunim shihet si mundësi për përgatitjen e profesionistëve në teknologji dhe për tërheqjen e investimeve në sektorë me vlerë të shtuar.
Një partneritet me dimension rajonal
Marrëdhëniet Francë–Shqipëri nuk kufizohen vetëm te projektet dypalëshe. Parisi ka shtuar angazhimin në Ballkanin Perëndimor, ndërsa Shqipëria synon ta përdorë partneritetin për të përshpejtuar reformat dhe për të tërhequr kapital e ekspertizë europiane.
Takimi në Élysée konfirmoi vazhdimësinë e dialogut të ngushtë mes Ramës dhe Macronit. Rezultatet konkrete do të maten nga përparimi i projekteve të shpallura, rritja e investimeve dhe aftësia e Shqipërisë për të përmbushur detyrimet që lidhen me anëtarësimin në BE.
Përfundim
Vizita e Edi Ramës në Paris vendosi në qendër integrimin europian, partneritetin strategjik dhe projektet konkrete mes Shqipërisë dhe Francës. Mbështetja politike e Macronit mbetet e rëndësishme, por përparimi do të varet nga zbatimi i reformave dhe përmbushja e standardeve europiane.
Nga liceu francez në Korçë te energjia, turizmi dhe inovacioni, bashkëpunimi po shtrihet në fusha me ndikim afatgjatë. Sfida kryesore është që marrëveshjet politike të përkthehen në rezultate të dukshme për qytetarët dhe ekonominë shqiptare