Roy Hattersley, ish-zëvendësdrejtues i Partisë Laburiste dhe një nga figurat më me ndikim të së majtës britanike gjatë gjysmës së dytë të shekullit XX, ka ndërruar jetë në moshën 93-vjeçare.
Hattersley vdiq më 13 qershor 2026. Lajmi u bë publik një ditë më vonë, ndërsa drejtues dhe ish-drejtues të Partisë Laburiste vlerësuan kontributin e tij të gjatë në politikën, gazetarinë dhe jetën intelektuale të Mbretërisë së Bashkuar.
Kryeministri britanik dhe drejtuesi i Partisë Laburiste, Keir Starmer, e përshkroi Hattersley-n si një “gjigant të lëvizjes laburiste”. Ai theksoi se, gjatë dekadave të shërbimit publik, politikani nuk e humbi asnjëherë besimin në ndërtimin e një Britanie më të barabartë.
Nga Sheffield-i në Parlamentin britanik
Roy Sydney George Hattersley lindi më 28 dhjetor 1932 në Sheffield, në një familje me lidhje të forta me lëvizjen laburiste. Ai studioi Ekonomi në Universitetin e Hull-it dhe u përfshi herët në politikën lokale, duke u zgjedhur këshilltar në moshën 23-vjeçare.
Në vitin 1964 hyri në Dhomën e Komunave si deputet i zonës Birmingham Sparkbrook. Ai e përfaqësoi këtë zonë për 33 vjet, deri në largimin e tij nga dhoma e ulët e Parlamentit në vitin 1997.
Gjatë qeverive të Harold Wilson-it dhe James Callaghan-it, Hattersley mbajti disa poste ministrore. Ndër detyrat më të rëndësishme ishte ajo e sekretarit të Shtetit për Çmimet dhe Mbrojtjen e Konsumatorit, në një periudhë kur Britania përballej me inflacion të lartë dhe vështirësi ekonomike.
Roli në reformimin e Partisë Laburiste
Hattersley u bë zëvendësdrejtues i Partisë Laburiste në vitin 1983, pas humbjes së rëndë zgjedhore të partisë përballë konservatorëve të Margaret Thatcher-it. Ai shërbeu përkrah drejtuesit Neil Kinnock deri në vitin 1992.
Kjo ishte një nga periudhat më të vështira në historinë moderne të laburistëve. Partia ishte e ndarë mes krahëve të ndryshëm ideologjikë, ndërsa një pjesë e drejtuesve të saj ishin larguar për të themeluar Partinë Socialdemokrate.
Kundërshtar i së majtës radikale
Hattersley përfaqësonte traditën socialdemokrate dhe kundërshtonte si politikat e së majtës radikale, ashtu edhe largimin e plotë nga parimet tradicionale të Laburistëve. Së bashku me Kinnock-un, ai mbështeti përpjekjet për të kufizuar ndikimin e grupimit Militant dhe për ta bërë partinë përsëri konkurruese në zgjedhje.
Megjithëse Laburistët nuk arritën të fitonin zgjedhjet e vitit 1992, reformat e asaj periudhe krijuan një pjesë të themeleve mbi të cilat partia u rikthye në pushtet pesë vjet më vonë.
Kritik ndaj Tony Blair-it dhe “New Labour”
Pas ardhjes së Tony Blair-it në drejtimin e partisë, Hattersley mbështeti rikthimin e Laburistëve në pushtet, por u shndërrua gradualisht në një kritik të linjës së re politike.
Ai argumentonte se projekti “New Labour” i kushtonte rëndësi të pamjaftueshme barazisë ekonomike dhe ishte afruar tepër me parimet e tregut të lirë. Hattersley mbeti një mbrojtës i socializmit demokratik, arsimit publik dhe rolit aktiv të shtetit në zvogëlimin e pabarazive.
Në vitet e mëvonshme ai kundërshtoi gjithashtu Brexit-in, ndërsa kritikoi edhe drejtimin më të majtë që Partia Laburiste mori gjatë udhëheqjes së Jeremy Corbyn-it.
Një karrierë e gjatë si autor dhe komentator
Përveç veprimtarisë politike, Hattersley ndërtoi një karrierë të rëndësishme si autor, historian dhe gazetar. Ai botoi më shumë se 20 libra, duke përfshirë kujtime, biografi, romane dhe studime mbi historinë politike e shoqërore britanike.
Ndër veprat e tij ishin biografi për figura historike dhe fetare, si dhe libra mbi zhvillimin e socializmit në Britani. Ai u bë i njohur edhe për shkrimet e tij në shtypin britanik, ku trajtonte politikën, kulturën dhe jetën e përditshme me një stil të drejtpërdrejtë dhe shpesh plot humor.
Pas largimit nga Dhoma e Komunave në vitin 1997, Hattersley u emërua anëtar i përjetshëm i Dhomës së Lordëve, me titullin Baron Hattersley of Sparkbrook.
Një trashëgimi përtej posteve politike
Roy Hattersley nuk u bë asnjëherë drejtues i Partisë Laburiste dhe nuk arriti të shërbente në një qeveri laburiste pas reformimit të partisë. Megjithatë, ndikimi i tij ishte i rëndësishëm në ruajtjen e unitetit dhe përcaktimin e drejtimit politik të saj gjatë viteve 1980.
Ai mbahet mend si një politikan me bindje të forta, por edhe si një figurë që ishte e gatshme të sfidonte drejtuesit e partisë së vet. Karriera e tij ndërthuri shërbimin publik, debatin ideologjik dhe krijimtarinë letrare.
Hattersley lë pas bashkëshorten e tij, Maggie Pearlstine, si dhe një trashëgimi që shtrihet në më shumë se gjashtë dekada të jetës politike dhe kulturore britanike.